Recenzja filmu „Władca Pierścieni - Drużyna Pierścienia” przesłana przez Panią Magdalenę Jaworowską na konkurs „Na najlepszą recenzję-analizę filmu”

Oglądanie filmu jako projekcja siebie

Oglądając film, na pewne sceny, postaci, krajobrazy zwracam uwagę, przyciągają mnie, budzą żywe emocje - fascynację, sympatię, niechęć, lęk. Jeszcze inne, mimo całego swego estetycznego i intelektualnego sztafażu, pozostawiają we mnie obojętność.

Bardziej niż przekaz twórcy obrazu interesuje mnie mój osobisty odbiór, to, co we mnie rezonuje, odwołuje się do różnych aspektów mojej psychiki. Oglądanie filmu przypomina mi śnienie – poruszanie się w świecie własnych symboli, odnajdywanie znaczenia powiązań między nimi i świadomym, a częściej na wpół świadomym, doświadczeniem. Świat „Władcy Pierścieni” poprzez swoje bogactwo symboli, motywów, możliwości interpretacji, i umieszczenie poza tym, co dotychczas znane, jest przestrzenią, w której przyglądanie się samej sobie jest szczególnie pociągające i twórcze. Poniższe zapiski mają charakter luźnych refleksji i skojarzeń wokół motywów wyruszania w drogę, odpowiedzialności za swoje wybory, symboliki Pierścienia Władzy i charakterystyki różnych ras.

"Axel Blackmar pracuje w nowojorskim urzędzie rybołówstwa. Jak powiada - do jego obowiązków należy tam odławianie, ważenie, mierzenie i w końcu znakowanie ryb. Wujek Axela, Leo, chce sprowadzić siostrzeńca do Arizony i przekazać mu swój salon samochodowy, w którym sprzedaje używane cadillacki. Chłopak nie zamierza opuszczać Nowego Jorku, jednak ulega perswazjom i jedzie w odwiedziny. Kilkudniowy pobyt zaczyna się przedłużać, kiedy Axel poznaje piękną wdowę Elaine i jej ekscentryczną pasierbicę Grace. Axel wplątuje się w zawiłe relacje pomiędzy dwiema kobietami: ponętną i szaloną wdową Elaine i jej pasierbicą - Grace." Tyle opis recenzenta...

Jeśli zaś chodzi o plan psychologiczny, to film jawi się jako piękny przejaw mitopoetycznej funkcji nieświadomości. Przejmujące jest w nim zarówno bogactwo symboli, jak również wielopłaszczyznowość ich przejawiania się. Symboliczny świat psyche przejawia się zarówno na płaszczyźnie form łatwo uchwytnych (np. w symbolice ryby, samolotu, balonu, samochodu etc.), jak również na płaszczyźnie mniej oczywistej, poprzez obrazy drzewa czy obrazy relacyjne ludzi i zwierząt (np. człowiek-pies).

Postrzegam w tajemnicy Jana Baptysty Grenouille tajemnicę Jaźni. To gołe, samotne, nowonarodzone dziecko budzi przestrach i ma niezniszczalną wolę życia. Jest niewinne, bezbronne a zarazem pełne mocy. Jest niezmiernie czyste leżąc tak we krwi i brudzie. Jawi się niczym perła na targu rybnym. Jest zapowiedzią wyzwolenia z calej zgnilizny, nieszczęścia i cierpienia tego miejsca. Cały targ ze swym brudem to pole primamaterii, w której Jan Baptysta sie pojawia, ale i z której się wywodzi! Ryby to symbol nieświadomości, co podkreśla sens widzenia całości jako procesu zmagania się z materiałym nieświadomym, w tym przypadku niewątpliwie na poziomie nieświadomości zbiorowej. Trud wyzwalania się z historii osobistej bowiem zdaje się nie dotyczyć Jana Baptystę. Poprzez porzucenie rodziców, śmierć biologicznej matki Grenouille jest nieuwarunkowany więzami rodzinnymi, są mu obce konwenanse społeczne, zasady powodujące skamieliny psychiczne oddzielające od czystego postrzegania. Jest bezwstydnie wolny, mimo że jest sprzedawany z rąk do rąk. Natura paradoksu = natura jaźni cechuje nieustannie bohatera. Zadne zewnętrzne warunki nie sa w stanie zakłócić jego dzieła życia: pozyskania w formie stałej zapachu, który symbolizuje treść duszy. Jego praca jawi się niczym praca alchemika chcącego pozyskać złoto. Jego praca jest mozolna i trudna, doświadcza wielu prób, nie unika konfrontacji ze śmiercią (zabite kobiety to symbol konieczności złożenia ofiary szeroko pojętej). Jego determinacja i nieuwikłanie się w żadne pokusy związane z życiem typowo ludzkim, świadczą o jego prawdziwej cnocie i oddaniu dziełu.

Janowi Baptyście udaje się znalezienie kamienia filozoficznego. Zapach który uzyskuje z 13 zapachów kobiet jest kwintesencją duszy - policentrycznej Duszy Świata. Dusza ta jest źródłem wszelkiego życia i miłości. Dostęp do jej energii znosi wszelkie podziały uniemożliwiające spotkanie ludzi na płaszczyźnie wspólnej wszystkim, płaszczyźnie w sferze sakrum, będącej obszarem pamięci praprzyczyny istnienia w jednym źródle. Dostęp do tego miejsca czyni winę zabicia kobiet niewiną, w obszarze tym w obliczu ujawniającej się MOCY ŻYCIA, smierć staje się tylko koniecznością po drodze... Tu znów Jaźń ujawnia swoją paradoksalną naturę. Objawia się z całą swoją bezwzględnością ale i wszechogarniającą miłością. To Groza i Miłość w jednym. To oblicze Boga.

Jeszcze parę słów o samej śmierci Grauaille.. Jego śmierć to symbol oddania całkowitego, to oddanie swego ego zarazem ale i WIELKA KOMUNIA ze światem.

Piękny film i warto doprawdy zwrócić uwagę na naturę kwintesencji Duszy Świata: jest wieloskładowa! Różnorodna! Policentryczna! 12 składników oznaczających liczbę Kompletności plus ten jeden... transcendentny...

("Perfume: The Story of a Murderer" , reż. T.Tykwer)

(recenzował: ścieżki ovo)