
'Jaźń pragnie objawić się w Dziele, toteż opus stanowi proces indywiduacji – proces urzeczywistnienia Jaźni. Jaźń jako człowiek pełniejszy i sięgający poza czas odpowiada idei Praczłowieka, który jest dokładnie krągły i dwupłciowy, a dzieje się tak za sprawą faktu, iż przedstawia on zmienną integrację świadomości i nieświadomości.
Z tego, co stwierdziliśmy, można wysnuć wniosek, że perfectio operis prowadzi do idei istoty nader paradoksalnej, kpiącej z wszelkiego racjonalnego ujęcia. Taki finał dzieła jest nieunikniony, ponieważ również complexio oppositorum nieuchronnie prowadzi do niepojętego paradoksu. Z psychologicznego punktu widzenia oznacza to mniej więcej tyle, że Całkowitość człowieka można opisać wyłącznie antynomicznie – jak zawsze wtedy, gdy chodzi o ideę transcendentalną.'
(C. G. Jung, 'Praktyka psychoterapii')

.jpg)

(Opracowane na podstawie przedmowy Jerzego Prokopiuka do pracy: "Odpowiedzi Hiobowi" Carla Gustava Junga, Wyd. "Ethos", Warszawa 1995)